Vier verschillen tussen Karakteropstellingen en Familieopstellingen

13-02-2018

Karakteropstellingen zijn gebaseerd op familieopstellingen, een populaire vorm van psychotherapie, die ontwikkeld werd door Bert Hellinger.

In Karakteropstellingen gebruiken we dezelfde methodiek met een heel ander doel: we onderzoeken verhalen. Daardoor ontstaat er een fundamenteel onderscheid tussen de beide methoden die grote consequenties heeft voor de manier van begeleiden. Hieronder noem ik vier fundamentele verschillen tussen Karakteropstellingen en Familieopstellingen.


1. Therapeutisch versus artistiek

Een familieopstelling heeft een therapeutisch doel: het inzichtelijk maken van onderhuidse familiepatronen en daarmee de client inzicht verschaffen en leed wegnemen.

In een theateropstelling brengen we ook onderhuidse patronen aan het licht, maar dan om daar sterk theater van te maken. We versterken de tragiek van de personages eerder dan dat we hun leed willen verzachten. Ons doel is om een artistieke visie neer te zetten, niet om iemands trauma weg te nemen.


2. Feit versus fictie

Een familieopstelling tracht te achterhalen wat zich heeft afgespeeld in een familiepatroon van de client en is daarmee gebonden aan de historische achtergrond van de inbrenger.

In een theateropstelling bedrijven we fictie: we zoeken de sterkste interpretatie van het verhaal en we nemen de vrijheid om aanpassingen te maken die de dramatische lijn versterken.


3. Balans versus conflict

Een opstelling maakt snel duidelijk waar het familiesysteem in disbalans verkeert.

In een familieopstelling probeert de begeleider het systeem in balans te brengen en de spanning te verzachten. Bij een theateropstelling zoeken we geen balans, maar willen we het dramatisch conflict juist versterken. Waar we spanning aantreffen, proberen we die te vergroten en naar een hoogtepunt te drijven.


4. Personen versus personages

In een familieopstelling stellen we representanten op voor echte personen die voorkomen in het familiesysteem van de inbrenger. Daarbij zijn we gebonden aan diens familiehistorie. In een theateropstelling vertegenwoordigen representanten de (fictieve) personages uit het stuk en zijn we hooguit gebonden aan de tekst van de toneelschrijver. In beide methoden blijkt dat representanten sterke drijfveren en emoties kunnen ervaren tijdens de opstelling.



Hoewel de verschillen fundamenteel zijn - en eigenlijk neerkomen op het verschil tussen feit en fictie - merk ik als begeleider dat er in de praktijk toch ook overlap ontstaat tussen beide.

Feit en fictie kunnen nou eenmaal erg dichtbij elkaar liggen. Theatermakers proberen een artistieke vorm te vinden om een universele waarheid weer actueel te maken en dat kan alleen maar door het ook persoonlijk te maken. Daardoor belanden ze soms zelf in een opstelling en dat kan confronterend zijn. In die situaties grijp ik terug op een familieopstelling om de persoonlijke thematiek voor de maker helder te krijgen. Voor mij dient dit echter nog steeds een artistiek doel: het aanscherpen van de artistieke visie van de maker. Als het daarnaast leidt tot meer gemoedsrust bij de betrokkene is dat mooie bijvangst.

Karakteropstellingen is een onderdeel van Hans Jeths Consultancy    

Copyright© 2020 Hans Jeths.  All rights reserved.        

OK

Deze website maakt gebruik van cookies. Zie ons Privacy Beleid voor meer informatie.